10 miljard te besparen op overheid en politiek

Onze overheid besteedt jaarlijks ongeveer 350 miljard euro, wat neerkomt op 54% van het BBP. Toch blijven we tientallen miljarden tekort. Het probleem is niet het gebrek aan inkomsten, maar het enorme en vaak inefficiënte uitgavenpatroon.

1. Politieke structuren – 750 miljoen euro

Belgium heeft zes parlementen, zes regeringen, tientallen ministers, honderden parlementsleden, enorme kabinetten, miljoenen partijdotaties en een ingewikkelde staatsstructuur. Elk van deze instanties heeft eigen gebouwen, personeel en administratie. Waarom behouden we zo veel afzonderlijke politieke instellingen als bevoegdheden eenvoudiger en efficiënter georganiseerd kunnen worden? Een vereenvoudiging van het politieke landschap, kleinere kabinetten en een vermindering van de partijfinanciering kunnen een eerste belangrijke bijdrage leveren.

2. Dubbele administraties – 2,5 miljard euro

Door opeenvolgende staatshervormingen is België een ingewikkeld kluwen van bevoegdheden geworden. Voor mobiliteit, milieu, energie, economie, huisvesting en ruimtelijke ordening bestaan op verschillende bestuursniveaus afzonderlijke diensten met eigen directies, informaticasystemen en procedures. Veel bevoegdheden zijn zo versnipperd dat burgers en ondernemingen nauwelijks weten bij welke overheid ze terechtkunnen. Waarom kunnen bepaalde administraties niet samengevoegd worden? Waarom moeten verschillende overheden afzonderlijke IT‑systemen en personeelsdiensten onderhouden? Een samenvoeging kan jaarlijks 2,5 miljard euro besparen.

3. Hervorm provincies, gemeenten en intercommunales – 1 miljard euro

Met 565 gemeenten, tien provincies en talloze intercommunales en samenwerkingsverbanden heeft België een enorme administratieve last. Al die structuren hebben eigen organisatie- en bestuurskosten. Schaalvergroting, gemeenschappelijke diensten en het afschaffen van overbodige tussenniveaus kunnen aanzienlijke besparingen opleveren, terwijl de dienstverlening aan de burger centraal blijft staan.

4. Subsidielandschap doorlichten – 2 miljard euro

België kent een uitgebreid systeem van subsidies. Niet iedere subsidie is overbodig, maar er is geen systematische beoordeling van de resultaten. Waarom blijven sommige organisaties jarenlang overheidsgeld ontvangen zonder duidelijke maatschappelijke meerwaarde? Een systematische evaluatie kan jaarlijks 2 miljard euro besparen.

5. Digitalisering en gezamenlijke aankopen – 1,25 miljard euro

Overheidsdiensten vragen nog steeds gegevens die de overheid zelf al bezit. Verschillende diensten gebruiken afzonderlijke informaticasystemen, besteden vergelijkbare opdrachten uit en organiseren aankopen onafhankelijk. Een overheid die honderden miljarden uitgeeft, moet schaalvoordelen benutten. Gezamenlijke software, gecentraliseerde aankopen en digitale procedures kunnen de werkingskosten verminderen.

6. Minder consultants, communicatie en overhead – 750 miljoen euro

Overheidsdiensten maken regelmatig gebruik van externe consultants, communicatiebureaus en gespecialiseerde adviesverleners. Soms is dit overdreven. De groei van communicatiediensten, campagnes, externe studies en managementstructuren verdient een grondige doorlichting.

7. Efficiënter overheidsapparaat – 1,75 miljard euro

De overheid is een van de grootste werkgevers. Dat betekent niet dat iedere functie, procedure of managementlaag noodzakelijk is. Door natuurlijke afvloeiingen, automatisering, interne mobiliteit en vereenvoudiging van procedures kan het personeelsbestand op bepaalde plaatsen stelselmatig worden verminderd zonder ontslagen. Het doel moet een efficiëntere overheid zijn, niet een slechtere dienstverlening.

Totaal: 10 miljard potentiële besparing per jaar!

Het grote probleem van ons politiek systeem is dat 80% van onze politici nooit in de private sector heeft gewerkt. Zij zijn meestal een soort apparatsjik of bureaucraat met te weinig inzicht in de overheidsefficiëntie en mogelijke besparingen. Bovendien vormen vele semi‑overheidsbedrijven een ideaal toevluchtsoord wanneer zij niet meer verkozen raken. Daarom zijn zij niet geneigd om in hun eigen vel te snijden.

Bronnen

• https://www.facebook.com/wimsgedacht/posts/pfbid02HVL1YbsasSucy3eokEphrjXKmsCJUrHSJWxkC7e9NW5x2qdb1PSXVDVK92fb3k37l