375 miljard euro achterstand bij financiering van technologiebedrijven: waarom Europa faalt

ASML, het wereldkampioen in lithografie, laat zien hoe de EU zijn eigen technologiebedrijf in de steek laat. Het bedrijf realiseerde in 2025 een omzet van €32,7 miljard, boekte €9,6 miljard nettowinst en investeerde €4,7 miljard in R&D. Met meer dan 44.000 voltijdse medewerkers verwacht ASML een omzet van €44‑€60 miljard tegen 2030.

ASML: een succesverhaal dat een tekort blootlegt

In een recente uitspraak zei ASML‑topman Frank Heemskerk:

We’re not selling anything at all in Europe.

Deze woorden benadrukken het diepe probleem: Europa investeert onvoldoende en bouwt nauwelijks nieuwe chipfabrieken. België toont bovendien weinig interesse in BeTech.

375 miljard euro achterstand bij financiering

Een impactanalyse van de Europese Commissie toont aan dat slechts 4,1 % van de Europese start‑ups een financieringsronde van minstens 15 miljoen dollar behaalt, tegenover 8,3 % in de Verenigde Staten. Over het afgelopen decennium bedraagt de achterstand in financiering voor technologiebedrijven ongeveer 375 miljard euro.

Regelgeving als barrière

Europa heeft een reputatie opgebouwd als regelmaker. Nieuwe technologieën worden vaak vooraf gereguleerd: privacy, AI, digitale markt, duurzaamheid, energie, cybersecurity, due diligence en rapportageverplichtingen. Deze administratieve lasten kosten bedrijven tijd, geld en gespecialiseerde medewerkers.

De Europese Commissie erkent dit probleem en belooft de administratieve lasten met minstens 25 % te verminderen, en voor KMO’s met minstens 35 %. Daarnaast zal bestaande wetgeving worden gescreend op overlappingen en tegenstrijdigheden.

Internationale concurrentie

Terwijl Europa discusseert over procedures, investeren de Verenigde Staten, China en India zwaar in hun eigen halfgeleiderindustrie. De Europese Chips Act heeft het doel om het aandeel van Europa tegen 2030 te verdubbelen, maar de Europese Rekenkamer waarschuwt dat dit onwaarschijnlijk is.

Apple heeft in juni 2026 verklaard dat Siri AI niet beschikbaar zal zijn in de EU vanwege de Digital Markets Act. Meta heeft eerder bepaald dat multimodale Llama‑AI‑modellen niet in de EU uitgerold worden, vanwege “onvoorspelbare Europese regelgeving”.

Wat moet er veranderen?

Europa moet zich terug sexy maken voor investeerders. Een interne markt van 450 miljoen consumenten moet een echte economische troef worden, maar blijft doorsneden door nationale fiscale, juridische en administratieve verschillen. Het creëren van één echte centrale markt, bijvoorbeeld door energie- en regelgeving te harmoniseren, is cruciaal.

Het is tijd om de regelzucht te temperen, investeringen in onderzoek en innovatie te stimuleren en de EU‑markt aantrekkelijker te maken voor technologiebedrijven. Alleen dan kan Europa zijn positie als wereldleider in hightech behouden.

Bronnen

• ASML, Annual Report 2025 en financiële resultaten 2025: omzet €32,7 miljard, nettowinst €9,6 miljard, R&D €4,7 miljard en >44.000 FTE.
• Bloomberg, 22 september 2026, interview/uitspraken Frank Heemskerk over ASML en Europese chipinvesteringen.
• Europese Commissie, The Future of European Competitiveness – Draghi Report.
• Europese Commissie, impactanalyse EU Inc. en financieringskloof Europese groeibedrijven.
• Apple, juni 2026, verklaring over Siri AI en de Digital Markets Act.
• Euronews, verklaring Meta over uitrol multimodale AI in de EU.
• Europese Commissie, programma voor concurrentiekracht en vermindering administratieve lasten.