Belgische internationale uitgaven: 6 miljard euro, 10 miljard euro begroting, waar gaan we voor?

De Belgische regering zoekt 10 miljard euro om de begroting op orde te krijgen. Belastingen verhogen, fiscale voordelen schrappen, besparen op pensioenen, gezondheidszorg en overheidsdiensten, zowat iedere mogelijkheid passeert de revue.

Maar ondertussen blijven miljarden euro’s belastinggeld via ontwikkelingssamenwerking, internationale organisaties en buitenlandse steunprogramma’s terechtkomen. Niet al die uitgaven zijn nutteloos. Internationale samenwerking, humanitaire hulp, Europese samenwerking, defensie, wetenschappelijk onderzoek en hulp aan landen in oorlog kunnen verantwoord zijn.

Ontwikkelingshulp

België besteedde in 2024 officieel €2,74 miljard aan ontwikkelingshulp, ongeveer 0,48% van het bruto nationaal inkomen. Hier kunnen honderden miljoenen worden bespaard. Daarnaast vloeien honderden miljoenen via de Verenigde Naties, Wereldbank, ngo’s en andere multilaterale organisaties.

Europese Unie

België droeg in 2024 maar liefst €6,873 miljard bij aan de Europese begroting. Er vloeit ook geld terug van de Europese instellingen. België betaalt netto jaarlijks ongeveer €1,9 miljard. Europa heeft België onmiskenbaar economische voordelen gebracht. De interne markt en het vrije verkeer zijn voor onze export bijzonder belangrijk.

België zou samen met andere nettobetalers veel harder moeten aandringen op een slankere Europese administratie, minder subsidies, minder bureaucratie, minder Europese programma’s die nationaal kunnen worden georganiseerd.

Oekraïne

Voor 2024 werd binnen het Belgische Oekraïnefonds ongeveer €1,5 miljard voorzien. Voor 2024 en 2025 samen werd aanvankelijk €1,7 miljard aangekondigd. Daarmee worden militaire steun, humanitaire hulp en wederopbouw gefinancierd.

Men kan geopolitieke argumenten aanvoeren om Oekraïne te steunen. Maar ook hier moet de vraag gesteld mogen worden hoeveel België, met zijn eigen financiële problemen, proportioneel nog moet bijdragen. Daarnaast zouden we beter bijdragen via onze eigen wapenfabrieken zodat we onze economie ook een impuls kunnen geven. Europese solidariteit betekent ook dat de lasten correct over alle lidstaten worden verdeeld. Vele honderden miljoenen kunnen hier worden bespaard.

Internationale organisaties

België betaalt daarnaast bijdragen aan een indrukwekkende lijst internationale instellingen. Denk aan de Verenigde Naties en haar vele deelorganisaties, de Wereldbank, OECD, Raad van Europa, NAVO, ESA, CERN, OVSE en talrijke andere instellingen. Daarbij bestaan bijdragen aan internationale organisaties voor wetenschappelijk onderzoek. Belgische universiteiten, onderzoekers en ondernemingen krijgen opdrachten en onderzoeksresultaten terug. Uiteraard zijn dergelijke uitgaven verantwoord in het kader van de wetenschappelijke vooruitgang. Ook internationale organisaties moeten worden onderworpen aan dezelfde efficiëntietoets die we van onze eigen overheid verlangen.

Fiscale voordelen voor privégiften

Ook private giften aan erkende organisaties worden gedeeltelijk door de belastingbetaler gefinancierd. Sinds inkomstenjaar 2025 bedraagt de belastingvermindering voor dergelijke giften 30%. Wanneer iemand €1.000 schenkt aan een erkende organisatie, kan dat dus €300 belastingvermindering opleveren. We spreken over tientallen miljoenen die de overheid zo verliest.

Wat moet er gebeuren?

Als we de grote internationale uitgaven bekijken aan ontwikkelingssamenwerking, de nettobijdrage aan de EU, Oekraïnesteun en bijdragen aan internationale instellingen komen we voor een jaar als 2024 in een brede berekening in de grootteorde 6 miljard euro. Als de regering ongeveer 10 miljard euro zoekt, is het vreemd dat de discussie bijna automatisch gaat over nieuwe belastingen en besparingen bij de Belgische bevolking. Ontwikkelingshulp moet aantoonbare resultaten opleveren. Projecten die na jaren geen structurele verbetering realiseren, moeten worden stopgezet. Internationale organisaties moeten efficiënter werken. De Europese Unie moet zich concentreren op de vrije markt en haar bureaucratie afbouwen. En buitenlandse militaire en humanitaire steun moet in verhouding staan tot onze financiële draagkracht en tot wat andere Europese landen bijdragen. Ongeveer 1 miljard per jaar valt hier te besparen. Wie voortdurend meer uitgeeft dan hij verdient, moet uiteindelijk zijn uitgaven herbekijken. België moet terug de tering naar de nering zetten.

Bronnen

• OECD, Development Co-operation Profiles: Belgium, gegevens 2024 en 2025.
• FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, “Onze organisatie”: totale Belgische ODA 2024 (€2,74 miljard) en humanitaire hulp (€188 miljoen).
• Europese Commissie, Vertegenwoordiging in België, “De begroting van de Europese Unie in België”: Belgische EU-bijdrage 2024 (€6,8729 miljard) en EU-uitgaven in België (€11,4525 miljard).
• FOD Buitenlandse Zaken, “1,7 miljard steun aan Oekraïne in 2024 en 2025”: Oekraïnefonds, waarvan €1,5 miljard voorzien voor 2024.
• OECD: Belgische multilaterale ODA 2024 van circa $2 miljard, waaronder Europese instellingen, Wereldbank en VN.
• FOD Buitenlandse Zaken, informatie over Belgische deelname aan de European Space Agency.