De machteloosheid van de premier in het stuurloze België

Bart De Wever begon als premier met het imago van de sterke bestuurder die eindelijk orde zou brengen in het Belgische bestuurlijke kluwen. Een man met een uitzonderlijk intellect, jarenlange ervaring en een duidelijke visie.

Maar enkele jaren later lijkt zelfs hij een gevangene van het Belgische systeem.

Een Belgische premier is vandaag nauwelijks nog een regeringsleider. Hij is eerder een permanent reizende protocolfiguur. Staatsbezoeken, Europese toppen, NAVO-overleg, internationale ontmoetingen, ontvangsten en herdenkingen verplichten hem voortdurend in het buitenland of op officiële plechtigheden aanwezig te zijn.

Ondertussen lijkt in eigen land alles zijn eigen leven te leiden en voeren de coalitiepartners hun eigen strijd.

Coalitiepartners met tegenstrijdige agenda's

• Vooruit blijft aandringen op een rijkentaks of vermogensbelasting en bijkomende sociale uitgaven.
• Les Engagés pleit eveneens voor een bijdrage van de sterkste schouders via een vorm van vermogensbelasting, extra investeringen in gezinnen en bijkomende sociale correcties.
• MR blijft dan weer hameren op lagere belastingen, minder lasten op arbeid, meer ruimte voor ondernemers, economische hervormingen en verzet zich tegen nieuwe algemene vermogensbelastingen.
• CD&V legt de nadruk op bescherming van gezinnen, de zogenaamde “fiscale rechtvaardigheid”, extra aandacht voor landbouw en neemt een correcte houding aan in ethische dossiers zoals abortus.

En dan zijn er nog de eindeloze discussies over de afschaffing van de Senaat, defensie-uitgaven, migratie, pensioenen, de begrotingstekorten en allerlei noodzakelijke hervormingen.

Het lijkt wel een Babylonische spraakverwarring. Iedereen spreekt, iedereen eist iets, maar niemand bestuurt nog.

Zelfs Bart De Wever, jarenlang beschouwd als de meest intelligente politicus van het land, lijkt langzaam hetzelfde lot te ondergaan als zijn voorgangers. Ook hij botst op een Belgische staatsstructuur die bijna onbestuurbaar is geworden.

Dat is uiteraard niet alleen zijn verantwoordelijkheid.

België sleept al decennialang de gevolgen mee van mislukte staatshervormingen. Niemand draagt nog de verantwoordelijkheid in deze onoverzichtelijke en versnipperde staat. Iedereen kan altijd naar iemand anders wijzen.

Daar bovenop komt ook een steeds meer versnipperd politiek landschap waarin elke coalitiepartner een veto kan uitspreken. Partijen zoals PVDA zorgen tenslotte voor waanzinnige polarisatie en populisme zonder enige verantwoordelijkheid.

Natuurlijk groeit de frustratie bij de bevolking. Recente opiniepeilingen tonen aan dat steeds meer Belgen hun geduld verliezen en dat ook N-VA klappen krijgt.

Waar blijven de noodzakelijke hervormingen?

• Waar blijven de noodzakelijke besparingen?
• Waar blijven de structurele hervormingen?
• Waar blijft een begroting die eindelijk op orde wordt gebracht?

Steeds opnieuw worden werkgroepen opgericht, gevuld met kabinetten, administraties en experts. Ze produceren rapporten zo groot als olifanten, maar uiteindelijk baren die olifanten telkens een muis. Vervolgens wordt dat oplapwerk in Europa verkocht als een sluitend hervormingsplan. Nadien ontbreekt de opvolging en verdwijnen de goede voornemens in de schuif. Uiteindelijk blijft er vooral prutswerk over.

Het begint er meer en meer op te lijken dat Bart De Wever zich zal moeten tevredenstellen met slechts één symbooldossier: de afschaffing van de compleet nutteloze Senaat. Dat politici daar anno 2026 überhaupt nog over moeten onderhandelen, is op zich al een schande. De Senaat heeft al jaren nauwelijks nog een betekenis. Dat zelfs zo’n evidente hervorming niet meer vanzelfsprekend is, zegt alles over de politieke verlamming van België.

Soms bekruipt mij de gedachte alsof Bart De Wever bewust zo zwak presteert om aan te tonen hoe onwerkbaar België is geworden. Zo kan zijn mislukking een bijkomend argument zijn voor de overtuiging dat deze Belgische constructie niet meer te redden valt?

Waarschijnlijk is de werkelijkheid minder strategisch en gewoon tragischer voor de premier. Ook hij slaagt er niet in dit land fundamenteel te hervormen. En opnieuw zullen de economie en de bevolking de grootste verliezers zijn.