HET IS VIJF VOOR TWAALF VOOR EUROPA: De BelGaN-affaire en onze afhankelijkheid van China

HET IS VIJF VOOR TWAALF VOOR EUROPA: De BelGaN-affaire en onze afhankelijkheid van China.

De voormalige Belgische chipfabrikant BelGaN in Oudenaarde is failliet gegaan in 2024, waardoor 420 werknemers hun baan verloren. Het federaal parket beschuldigt een voormalige leidinggevende van het onrechtmatig doorspelen van bedrijfsgeheimen. De vraag is niet alleen wie er schuldig is, maar wat dit betekent voor Europa.

Onze zwakke houding tegenover China

We hebben jarenlang openheid gepromoot, universiteiten opengezet voor Chinese onderzoekers en technologie vrijgegeven. Openheid is een kracht, maar zonder wederkerigheid en bescherming van strategische kennis leidt het tot een onevenwichtige afhankelijkheid. De Europese Commissie heeft sinds 2024 haar beleid rond onderzoeksveiligheid aangescherpt.

Gevolgen voor strategische grondstoffen

De cijfers zijn onthutsend: 98 % van de Europese aanvoer van zeldzame aardmetalen en 97 % van het magnesium komt uit China. In 2025 bleef China 46,8 % van het ingevoerde volume van zeldzame aardmetalen leveren. Deze grondstoffen zijn essentieel voor elektronica, defensie en de energietransitie. Zonnepanelen zijn ook sterk afhankelijk van Chinese productie.

Vrijhandel zonder eerlijke handel

Europese ondernemingen opereren onder hoge energieprijzen, klimaatregels en sociale lasten. Chinese producenten profiteren van een ander economisch systeem, met sterke staatsinterventie. De Europese Commissie heeft sinds oktober 2024 compenserende heffingen ingevoerd die tot 35,3 % kunnen oplopen. Dit is een vorm van economische zelfverminking.

Afrika en grondstoffenpolitiek

We onderschatten Afrika. Meer dan 60 % van het Europese kobalt komt uit de Democratische Republiek Congo, een land dat strategisch belangrijk is voor batterijtechnologieën. Grondstoffenpolitiek is machtspolitiek.

Europa moet een sterke derde economische macht worden

De Verenigde Staten beschermen hun eigen industrie hard en verwachten dat Europa volgt. China is een autoritaire grootmacht. Europa moet samenwerken met de VS, Japan, Zuid-Korea, Canada, Australië en andere democratische economieën. De Europese Commissie spreekt over “de-risking, not decoupling”. We moeten halfgeleiders produceren, kritieke grondstoffen diversifiëren en strategische voorraden aanleggen.

Conclusie

De BelGaN-zaak is een alarmsignaal. Het toont aan dat we onze strategische hardheid moeten vergroten en Europese belangen moeten verdedigen. Het is inmiddels vijf voor twaalf. Tijd om te handelen.

Bronnen

• De Standaard/RTBF, Chinese topman in the cell for espionage at Belgian chip manufacturer, 7 September 2026
• European Commission policy on trade relations EU-China and “de-risking”
• European Commission, Critical Raw Materials Act and data on strategic raw materials
• Eurostat, EU trade in rare earth elements increased in 2025, 29 June 2026
• European Commission, anti-subsidy investigation and compensatory import duties on Chinese electric vehicles
• European Commission, Research Security Monitor 2025 and measures on research security