Hoe België zijn eigen braindrain creëert

Wie zich afvraagt waarom steeds meer hoogopgeleide jongeren, artsen, ingenieurs, ondernemers en succesvolle professionals dromen van Zwitserland, Spanje, Dubai of Singapore, hoeft slechts naar de cijfers te kijken. Bij een bruto jaarloon van 100.000 euro houdt iemand in België netto ongeveer 50.750 euro over. Daarmee bengelt België helemaal onderaan in Europa. Zelfs landen die bekendstaan om een uitgebreide sociale bescherming, zoals Denemarken en Zweden, laten werknemers netto meer over.

Een politiek alarmsignaal

Dat zou een politiek alarmsignaal moeten zijn. België voert al decennia een systeem waarin wie studeert, verantwoordelijkheid draagt, onderneemt of hard werkt disproportioneel wordt belast. Het gevolg is een stille braindrain.

Volgens internationale migratiegegevens verlaten jaarlijks ongeveer 28.000 Belgische burgers naar andere OESO-landen. Opvallend is dat landen als Spanje, Frankrijk, Nederland en Zwitserland populaire bestemmingen zijn. Dat zijn artsen, IT-specialisten, onderzoekers, ondernemers, ingenieurs en hooggeschoolde jongeren. Mensen waarin België jarenlang investeerde via onderwijs, universiteiten, infrastructuur en publieke middelen, maar waarvan andere landen uiteindelijk de economische vruchten plukken.

Economische mobiliteit als nieuwe realiteit

Hooggeschoolde mensen zijn mobiel. Een topingenieur kan in Zürich werken. Een ondernemer kan zich overal vestigen. Een arts kan internationaal actief worden. Dankzij digitalisering is economische mobiliteit eenvoudiger dan ooit. Wanneer België op een loon van 100.000 euro bruto amper 50.750 euro netto overlaat, terwijl Zwitserland ongeveer 70.500 euro netto laat behouden en het Verenigd Koninkrijk bijna 70.000 euro, dan is de rekening snel gemaakt.

Op die manier jaagt België toekomstig potentieel weg. De prijs daarvan is enorm. 28.000 vertrekkers betekenen een directe uitstroom van ongeveer 3 miljard euro economische activiteit per jaar. Wanneer men verloren investeringen, belastinginkomsten, consumptie, ondernemerschap, vastgoedbestedingen en de multiplicatoreffecten op langere termijn meerekent, loopt de economische kost op tot 8 miljard euro per jaar. Dat is geld dat België niet langer doet groeien, investeren of innoveren.

België investeert in talent, maar plukt elders de vruchten

België investeert zwaar in onderwijs en vorming, om vervolgens zijn talent te exporteren. De Belgische belastingbetaler financiert de opleiding; andere landen incasseren de opbrengst. Burgers zijn de begrotingstekorten, de bureaucratie, wachttijden in de zorg en een dalende onderwijskwaliteit ondanks een van de hoogste belastingdrukken ter wereld. Vlaanderen alleen geeft ondertussen jaarlijks ongeveer 18 miljard euro aan subsidies uit, terwijl de begrotingen rood kleuren.

Een verstandig beleid zou nu moeten ingrijpen

Hoelang kan België zijn productiefste burgers ontmoedigen zonder daarvoor een zware prijs te betalen? Een verstandig politiek beleid zou actie ondernemen: arbeid aantrekkelijker maken, te hoge lasten verlagen en zo talent belonen in plaats van afstraffen. Want een samenleving die haar slimste, productiefste en meest ondernemende mensen ontmoedigt, exporteert uiteindelijk haar talent en haar economische toekomst.

Bronnen

• OECD International Migration Outlook (België, emigratie van Belgische burgers naar OESO-landen)
• OECD Taxing Wages 2026 / Euronews-berekeningen netto-inkomen bij €100.000 bruto
• Belgische bbp-productiviteit per werknemer (OECD/World Bank-data)
• Vlaamse begrotingsgegevens inzake subsidies (circa €18 miljard per jaar)