Hoe kan de begroting een tekort van 25 miljard euro hebben als de regering 10 miljard zoekt?

De Belgische regering zoekt naarstig naar 10 miljard euro om de begroting sluitend te maken. Toch staat er dit jaar een tekort van 25 miljard euro op de begroting. Hoe kan dat? En waar gaat al dat belastinggeld eigenlijk naartoe? Politiek journalist Karel Lattrez legde het uit in een analyse voor VTM Nieuws.

Een begroting die niet klopt

Elk jaar betalen Belgen miljarden aan belastingen, maar de overheid komt steeds geld tekort. Dit jaar is dat tekort opgelopen tot een slordige 25 miljard euro. Ondertussen zoekt de regering naar 10 miljard om de begroting rond te krijgen. Dat lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig: waarom zoeken ze geld als er al een tekort is?

Het antwoord ligt in de manier waarop de begroting wordt opgesteld. De regering maakt een schatting van de inkomsten en uitgaven, maar die schattingen blijken vaak te optimistisch. Zo worden er te hoge inkomsten verwacht en te lage uitgaven begroot. Het resultaat? Een tekort dat groter is dan gepland.

Waar blijft het belastinggeld?

Belastinggeld wordt gebruikt voor allerlei uitgaven, van sociale zekerheid tot infrastructuur en onderwijs. Maar waar gaat het grootste deel van dat geld naartoe? Volgens de laatste cijfers van de Federale Overheidsdienst Financiën gaat het grootste deel naar:

• Sociale uitgaven, zoals pensioenen en gezondheidszorg;
• Werkloosheidsuitkeringen en andere sociale zekerheidsuitkeringen;
• Onderwijs en cultuur;
• Infrastructuur en openbare werken;
• Veiligheid en justitie.

Toch blijft er een groot tekort over. Dat komt omdat de uitgaven vaak hoger uitvallen dan begroot, terwijl de inkomsten tegenvallen. Denk aan onverwachte kosten voor de energiecrisis, de oorlog in Oekraïne of de stijgende rente op de schulden.

De rol van de regering

De regering is verantwoordelijk voor het opstellen van de begroting, maar ook voor het beheren van de uitgaven. Toch lijkt het alsof de controle op de begroting steeds moeilijker wordt. Zo worden er vaak extra uitgaven goedgekeurd zonder dat er voldoende geld voor is. Denk aan de steunmaatregelen tijdens de coronacrisis of de subsidies voor de energierekening.

Daarnaast zijn er structurele problemen, zoals de vergrijzing en de stijgende kosten voor gezondheidszorg. Die zorgen ervoor dat de uitgaven blijven stijgen, terwijl de inkomsten niet meegroeien. Het gevolg? Een tekort dat elk jaar groter wordt.

Wat nu?

De regering zoekt naar manieren om het tekort te verminderen. Dat kan door bezuinigingen, belastingverhogingen of het opvoeren van de economische groei. Maar de vraag blijft: waarom lukt het niet om de begroting sluitend te maken? En waarom wordt er elk jaar weer geld tekort gekeken?

Eén ding is zeker: als Belgen elk jaar miljarden aan belastingen betalen, verdienen ze het om te weten waar dat geld naartoe gaat. En of de overheid er wel verantwoord mee omgaat.

Bronnen

• Analyse van Karel Lattrez voor VTM Nieuws over de Belgische begroting en tekort.
• Cijfers van de Federale Overheidsdienst Financiën over de begrotingsuitgaven.
• Verslagen van de begrotingscontrole door de Rekenkamer.