Louis Michel en Philippe Busquin verzetten zich tegen aftopping: een wrange les in rechtszekerheid

Louis Michel (MR) en Philippe Busquin (PS), voormalige EU-commissarissen, verzetten zich tegen de beslissing om hun Belgisch pensioen af te toppen. Hun argument is dat de regels tijdens het spel worden aangepast, wat niet kan. Louis Michel stelt dat het onrechtvaardig is omdat hij zijn bijdragen heeft betaald en dus recht heeft op het pensioen waarop hij rekende.

Dat argument is begrijpelijk. In een rechtsstaat moeten burgers erop kunnen vertrouwen dat de overheid gemaakte afspraken respecteert. Maar precies dat is wat honderdduizenden zelfstandigen, ondernemers, investeerders, vrije beroepen en burgers in België al decennialang meemaken.

Hoe vaak zijn de fiscale spelregels niet veranderd nadat mensen investeringsbeslissingen hadden genomen? Hoe vaak werden belastingvoordelen afgeschaft, tarieven verhoogd of nieuwe bijdragen ingevoerd terwijl ondernemers hun financiële planning al jaren voordien hadden gemaakt?

Denk aan de opeenvolgende wijzigingen aan de liquidatiereserve, de verhogingen van de roerende voorheffing, de afschaffing of beperking van fiscale aftrekken, het plots niet meer aftrekbaar maken van intresten bij vastgoedaankopen, de hervormingen van de vennootschapsbelasting, de wijzigingen aan de registratierechten, de effectenrekening, de kaaimantaks, de hervormingen van het pensioensparen, de wijzigingen aan sociale bijdragen en de steeds terugkerende discussies over nieuwe vermogens- en meerwaardebelastingen.

Voor de gewone burgers en ondernemers luidde het antwoord telkens hetzelfde: aanpassen en betalen.

Daarbij komt nog dat België vandaag al tot de zwaarst belaste landen ter wereld behoort. Volgens de OESO bedroegen de totale belastinginkomsten ongeveer 44 à 45% van het bbp, waarmee België al jarenlang in de Europese en OESO-top staat. Ook op arbeid behoort België steevast tot de wereldtop. De belasting- en bijdragedruk op lonen is één van de hoogste binnen de OESO. Dat betekent dat werknemers én werkgevers samen een bijzonder groot deel van de loonkost afdragen aan de overheid.

Toch blijven de fiscale spelregels voortdurend veranderen en verzwaren. België zakte in de International Tax Competitiveness Index 2025 naar de 30e plaats. Dat is geen detail: investeerders en ondernemers hechten veel belang aan voorspelbaarheid en rechtszekerheid en mijden meer en meer dit land.

Daarom klinkt het vandaag wrang wanneer net politici die jarenlang deel uitmaakten van het politieke establishment plots hetzelfde argument gebruiken dat ondernemers en burgers al jaren vergeefs aanhalen. Misschien ervaren Louis Michel en Philippe Busquin vandaag voor het eerst wat duizenden zelfstandigen en burgers al decennialang voelen: de onzekerheid van een overheid die tijdens de rit de spelregels verandert.

Misschien is dit dossier zelfs een kans om eindelijk een breder debat te voeren. Niet alleen over de pensioenen van voormalige toppolitici, maar over de vraag hoe betrouwbaar een overheid nog is wanneer zij voortdurend ‘en cours de route’ de regels wijzigt. Want een economie draait niet alleen op belastingen. Ze draait vooral op vertrouwen. En dat vertrouwen brokkelt af wanneer ondernemers en burgers nooit weten welke nieuwe fiscale maatregel morgen opnieuw boven hun hoofd hangt.

Bronnen

• OESO – Revenue Statistics 2025 (belastinginkomsten als % van het bbp).
• Tax Foundation – International Tax Competitiveness Index 2025 (België op plaats 30).