N-VA blijkt niet heiliger dan de paus: begroting wordt lakmoesproef

Iedereen had grote verwachtingen van N-VA. De partij zou voor een nieuwe politieke cultuur zorgen waar Vlaanderen eigenlijk al dertig jaar op wacht: minder politieke benoemingen, minder kabinetten, minder subsidies, minder overheidsstructuren en vooral zuiniger omspringen met het geld van de belastingbetaler.

Eenmaal aan de macht blijkt N-VA deel te nemen aan het politieke spel dat ze vroeger bekritiseerde. Politieke vertrouwelingen bevolken kabinetten. Kabinetsmedewerkers vinden nadien hun weg naar overheids- en semi-overheidsstructuren. De partij ontvangt, net als de andere grote partijen, royale publieke partijfinanciering. En ook onder N-VA-bestuur blijven miljoenen euro's subsidies naar projecten, organisaties en bedrijven vloeien.

€38 miljoen voor een culinair centrum

Het meest recente voorbeeld is wellicht Smaakhaven, het Vlaams Culinair Centrum in Antwerpen. De Vlaamse regering trok hiervoor €38 miljoen uit de relanceprovisie. Oorspronkelijk was er sprake van ongeveer €15 miljoen. In het Vlaams Parlement werd gesproken over een totale projectbegroting van ongeveer €46 miljoen. Van €15 miljoen naar €38 miljoen Vlaamse ondersteuning voor een project van circa €46 miljoen. Moet een overheid met een ernstig begrotingstekort tientallen miljoenen euro belastinggeld uitgeven aan een culinair centrum in Antwerpen? Is dat nog wel goed bestuur?

€8,2 miljoen voor Thomas More zonder openbare procedure

Voor de ondersteuning van scholen bij de invoering van de nieuwe minimumdoelen werd aanvankelijk gewerkt met een openbare procedure die werd stopgezet. Daarna werd €8,2 miljoen subsidie toegekend aan het Expertisecentrum Onderwijs en Leren van Thomas More. In het Vlaams Parlement werden daar vragen bij gesteld. Maar wanneer een openbare procedure wordt stopgezet en vervolgens €8,2 miljoen bij één instelling terechtkomt, moet minister Demir kunnen aantonen waarom dat de beste oplossing was. Goed bestuur moet iedere schijn van favoritisme vermijden.

EK Jumping: ongeveer €3,2 miljoen overheidsgeld voor een winstgevend bedrijf

Een ander opmerkelijk dossier is het EK Jumping 2027 in Waregem. De Vlaamse regering kent maximaal €1,8 miljoen projectsubsidie toe aan Golazo Sports NV voor de organisatie en activatie van het evenement. Daastbij kwam steun van andere publieke kassen:

• €1 miljoen van de Nationale Loterij
• €300.000 van de stad Waregem
• €100.000 bijkomende infrastructurele steun van Waregem

Samen ongeveer €3,2 miljoen publieke ondersteuning. Het totale budget bedraagt volgens de cijfers die in het Vlaams Parlement werden besproken ongeveer €6,45 miljoen. Dat betekent dat ongeveer de helft van het volledige budget met publieke middelen wordt ondersteund. Tijdens het parlementaire debat werden voor Golazo bovendien cijfers aangehaald van ongeveer €50 miljoen omzet en circa €7 miljoen winst. Michel Francken is CEO van Golazo Events en broer van N-VA-politicus Theo Francken. Waarom moet een financieel gezond privébedrijf miljoenen euro's overheidsgeld krijgen voor de organisatie van één sportevenement?

Antwerpen en de luchthavens: netwerken en genegeerde adviezen

Onderzoeksmedium Apache publiceerde de afgelopen jaren uitgebreide dossiers over relaties tussen Antwerpse politici, vastgoedontwikkelaars, ondernemers en lobbyisten. Daarbij kwamen verschillende N-VA-politici en bestuurders ter sprake.

Ook Vlaams minister Annick De Ridder kwam in 2026 in opspraak door het dossier rond de regionale luchthavens van Antwerpen en Oostende. Een vertrouwelijke overeenkomst met de Franse luchthavenuitbater Egis werd per ongeluk door haar eigen kabinet openbaar gemaakt. Daardoor ontstond discussie over de financiële afspraken tussen Vlaanderen en de uitbater. De Inspectie van Financiën had drie negatieve adviezen gegeven die toch werden genegeerd.

Hetzelfde probleem zien we op federaal niveau. Bij defensieaankopen werden 41 negatieve adviezen van de Inspectie van Financiën gegeven, en toch ging de regering in acht dossiers door. Een opvallend voorbeeld was de huur van een hangar op Brussels Airport voor de A400M-transportvliegtuigen met een prijskaartje van €2,6 miljoen per jaar.

Geen nieuwe politieke cultuur

Het probleem is dat alles grotendeels hetzelfde is gebleven met N-VA in de regering. Subsidies, benoemingen, uitgaven, goedkeuring dossiers… Alles gebeurt op dezelfde manier als voorheen. De komende begroting wordt de echte lakmoesproef.

N-VA heeft nog altijd de kans om te bewijzen dat regeringsdeelname niet automatisch tot politieke verwatering moet leiden. Stop met nutteloze subsidies. Durf overheidsstructuren af te bouwen. Verminder de kabinetten. Maak politieke benoemingen transparanter. Onderwerp grote subsidies aan duidelijke kosten-batenanalyses. Neem de adviezen van de Inspectie van Financiën ernstig. Verlaag de lasten op ondernemen, investeren en werken. En combineer de begrotingssanering eindelijk met een echt economisch relanceplan. Dat zou een werkelijke koerswijziging zijn.

Want anders dreigt N-VA hetzelfde lot als zoveel Vlaamse rechts-liberale partijen: beginnen als hervormingspartij, vervolgens regeren en steeds meer compromissen sluiten en uiteindelijk verwateren tot een doodgewone centrumpartij die haar eigen waarden en statuten vergeet. Wie dertig jaar oude politieke cultuur bekritiseert, kan niet tevreden zijn wanneer hij uiteindelijk gewoon zelf deel uitmaakt van diezelfde politieke cultuur.

Bronnen

• Vlaamse Regering, beslissing over Smaakhaven/Vlaams Culinair Centrum: Vlaamse ondersteuning van €38 miljoen uit de relanceprovisie.
• Vlaams Parlement, parlementaire behandeling van het Vlaams Culinair Centrum/Smaakhaven: oorspronkelijke raming rond €15 miljoen, Vlaamse ondersteuning €38 miljoen en in het parlement besproken totale projectkosten van circa €46 miljoen.
• Vlaams Parlement – Commissie Onderwijs, 2026: parlementaire vragen en besprekingen over de toekenning van €8,2 miljoen aan het Expertisecentrum Onderwijs en Leren van Thomas More en de voorafgaande procedure.
• Vlaamse Regering, 12 juni 2026, beslissing EK Jumping 2027 in Waregem – kwalificatie als topevenement, subsidieovereenkomst en projectsubsidie: maximaal €1,8 miljoen Vlaamse projectsubsidie aan Golazo Sports NV.
• Vlaams Parlement – Commissie Sport, 1 juli 2026: bespreking EK Jumping 2027. Totaalbudget circa €6,45 miljoen; €1,8 miljoen Vlaanderen, €1 miljoen Nationale Loterij, €300.000 stad Waregem en €100.000 infrastructuursteun. Tijdens het debat werden eveneens cijfers rond omzet en winst van Golazo aangehaald.
• Koninklijke Belgische Ruitersportfederatie / Equibel en communicatie rond EK Jumping 2027: organisatie van het kampioenschap en betrokkenheid van Golazo.
• Apache, onderzoeksreeks over Antwerpse politieke, vastgoed- en lobby-netwerken. De term “netwerkcorruptie” is een kwalificatie van het onderzoeksmedium en mag niet worden gelezen als een gerechtelijke vaststelling van corruptie.
• Vlaams Parlement en Belgische persberichtgeving, 2026: dossier over de overeenkomst met Egis inzake de regionale luchthavens Antwerpen en Oostende en de negatieve adviezen van de Inspectie van Financiën.
• Belgische onderzoeks- en persberichtgeving over defensieaankopen, 2026: berichtgeving over 41 negatieve adviezen van de Inspectie van Financiën, acht dossiers waarin de regering toch doorging en de huur van de A400M-hangar voor circa €217.900 per maand.