NMBS en bpost: 21.000 langdurig zieken kosten ons land honderden miljoenen per jaar

Terwijl de federale regering de regels voor langdurig zieken verstrengt, duikt een opvallend cijfer op: NMBS en bpost tellen samen meer dan 21.000 voormalige personeelsleden die in de loop der jaren via een stelsel van medische pensionering of langdurige arbeidsongeschiktheid zijn uitgestroomd.

Dat cijfer toont hoe omvangrijk deze problematiek is geworden. Vandaag werken bij de NMBS ongeveer 17.000 mensen en bij bpost ongeveer 23.700 voltijdse equivalenten. Samen gaat het dus om ruim 40.700 werknemers. Tegen die achtergrond illustreert het cijfer van 21.000 medische uitstromers hoe groot de budgettaire impact van dergelijke regelingen kan zijn.

Een nationaal probleem van ongekende omvang

België kampt met een veel breder probleem. Volgens de meest recente cijfers van het RIZIV telt ons land ondertussen 576.643 langdurig zieken, een nieuw record. Dat zijn ruim 105.000 meer dan vijf jaar geleden. Vooral de leeftijdsgroep van 50 tot 64 jaar is sterk vertegenwoordigd, maar ook het aantal jongere langdurig zieken stijgt.

Mentale aandoeningen zoals burn-out en depressie blijven de belangrijkste oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid. De financiële impact is enorm. Rekent men voor een langdurig arbeidsongeschikte een maatschappelijke kost van gemiddeld 35.000 tot 45.000 euro per jaar – bestaande uit uitkeringen, gemiste belastingen, sociale bijdragen en verloren economische productie – dan vertegenwoordigen 21.000 medische uitstromers een geraamde maatschappelijke kost van 735 miljoen tot 945 miljoen euro per jaar.

Voor alle 576.643 langdurig zieken loopt de maatschappelijke impact zelfs op tot meer dan 20 miljard euro per jaar. Dat zijn bedragen die zwaar wegen op onze sociale zekerheid.

De hervorming: sneller terug naar werk of maximale bescherming

Daarom heeft de federale regering sinds 1 januari 2026 de regelgeving grondig hervormd. De hervorming is duidelijk: wie nog kan werken, moet zo snel mogelijk terug aan de slag. Wie echt niet meer kan werken, verdient maximale bescherming.

Concreet betekent dit:

• De arbeidsarts moet voortaan al na acht weken ziekte nagaan of een werknemer nog arbeidspotentieel heeft;
• Bij ondernemingen met minstens twintig werknemers moet binnen zes maanden een formeel re-integratietraject worden opgestart wanneer aangepast werk mogelijk is;
• De procedure van medische overmacht kan al na zes maanden ononderbroken arbeidsongeschiktheid worden gestart, waar dat vroeger pas na negen maanden kon;
• Grote werkgevers betalen voortaan een solidariteitsbijdrage van 30% op de ziekte-uitkering tijdens de tweede en derde maand van arbeidsongeschiktheid.

Het doel is duidelijk: mensen die nog kunnen werken, sneller opnieuw aan de slag helpen. Wie echt niet meer kan werken, verdient maximale bescherming en respect. Daar mag geen discussie over bestaan. Maar wie met aangepast werk opnieuw kan deelnemen aan het arbeidsproces, moet daartoe ook alle kansen krijgen. Dat is goed voor de werknemer, voor de werkgever én voor de samenleving.

Een onhoudbaar systeem

België staat immers voor een harde realiteit. De bevolking vergrijst, het aantal actieven groeit nauwelijks en tegelijk neemt het aantal mensen dat een beroep doet op de sociale zekerheid jaar na jaar toe. Een systeem waarin meer dan een half miljoen mensen langdurig uitvallen, is financieel onhoudbaar.

De nieuwe wetgeving is daarom een stap vooruit. Een moderne welvaartsstaat beschermt wie bescherming nodig heeft, maar investeert evenzeer in een snelle en doordachte terugkeer naar werk. Alleen zo kunnen we onze sociale zekerheid ook voor de volgende generaties betaalbaar houden.

Bronnen

• RIZIV voor de cijfers over langdurig zieken;
• NMBS en bpost voor de aantallen medische uitstromers;
• Federale regelgeving inzake re-integratie (2026);
• Brussels Times voor de context van de hervorming.