UGent onder vuur: van AI-fraude tot schorsing van onderzoeker Nathan Cofnas

Sinds 1 oktober 2025 is Petra De Sutter officieel rector van de Universiteit Gent. Toch stapelt ze de ene blunder op de andere. Haar rectoraat wordt niet gedreven door academische integriteit, maar door politieke overtuigingen – en dat is een zware blaam voor de UGent.

AI-fraude in de openingsrede: een schande voor de universiteit

Tijdens haar rectorale openingsrede op 19 september 2025 schreef De Sutter uitspraken toe aan Albert Einstein, Hans Jonas en Paul Verhaeghe die zij nooit zo hebben gedaan. De citaten waren volledig door generatieve AI verzonnen. Extra pijnlijk: in diezelfde rede waarschuwde ze voor de gevaren van AI en benadrukte ze dat gebruikers verantwoordelijk zijn voor het controleren van AI-output. Studenten krijgen van de UGent zelfs de opdracht om bronnen en AI-resultaten zorgvuldig te verifiëren.

De onlineversie van de rede werd aanvankelijk aangepast zonder duidelijke uitleg. Sommige correcties bleken later opnieuw fouten te bevatten. Pas na vragen van Apache voegde de UGent een disclaimer toe. De Sutter erkende uiteindelijk haar verantwoordelijkheid voor de misleiding. Door de controverse zag ze af van een aangekondigd eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam.

Academische vrijheid ondergeschikt aan politieke overtuiging

Nog vóór haar officiële aantreden maakte De Sutter een problematische uitspraak over de oorlog in Gaza. Ze formuleerde haar mening als de enige toegestane standpunt, wat zware kritiek opriep van academici als Maarten Boudry, Patrick Loobuyck, Andreas De Block, Koen Lemmens en Jogchum Vrielink. Hun bezwaar was terecht: een rector mag niet vooraf vastleggen tot welke conclusie wetenschappelijk onderzoek moet komen. De uitspraak wekte bovendien de indruk dat De Sutter haar Groen-verleden meenam naar het rectoraat, in plaats van zich te beperken tot haar rol als academisch leider.

Disproportionele sancties tegen rechtse studentenverenigingen

Een misplaatste studentikoze grap tijdens de rectorverkiezingen – “Moge de beste man winnen” – leidde tot een schorsing van zes maanden voor een studentenvereniging. Een disproportionele maatregel die de indruk wekt van een onevenwichtige behandeling van studentengroepen.

Het ontslag van Nathan Cofnas: een aanval op academische integriteit

Het meest schokkende voorval is het ontslag van de Amerikaanse onderzoeker Nathan Cofnas. Cofnas ontdekte fouten in het proefschrift van Jason Arday, een Britse hoogleraar die in 2023 werd voorgesteld als de jongste zwarte professor ooit aan Cambridge. Cofnas stelde dat passages uit Ardays proefschrift uit 2015 sterk overeenkwamen met een ouder proefschrift van Paula Zwozdiak-Myers, met letterlijk overgenomen passages en bronverwijzingen. Ook in enkele wetenschappelijke artikelen werden tekstuele overeenkomsten vastgesteld. Bij minstens enkele publicaties werden achteraf correcties aangebracht.

De Amerikaanse ambassadeur Bill White reageerde furieus op het ontslag van Cofnas. In een verklaring stelde hij dat de Amerikaanse missie in België de samenwerking met de UGent herbekijkt. De ambassadeur veroordeelde de vergeldingsmaatregelen tegen Cofnas, die als klokkenluider correct verslag had uitgebracht over academische fraude. Hij benadrukte dat vrijheid van meningsuiting ook controversiële standpunten beschermt en dat de opvattingen van Cofnas bij de UGent bekend waren toen hij in dienst werd genomen.

De ambassadeur wees erop dat het uiteindelijke doel van vrijheid van meningsuiting is om leugens, fraude en misleidende ideologieën te ontmaskeren – precies wat Cofnas deed. Dat is precies de reden waarom de UGent hem het zwijgen wil opleggen.

Een universiteit die haar reputatie verspeelt

De UGent staat onder druk, niet alleen door de binnenlandse controverse, maar ook door internationale partnerschappen die nu in het gedrang komen. De combinatie van AI-fraude, politieke bevooroordeeldheid en het ontslag van een onderzoeker die fraude aan het licht bracht, is een aaneenschakeling van schandalen die de geloofwaardigheid van de universiteit ernstig ondermijnt. Het is tijd dat de UGent haar prioriteiten herziet en kiest voor integriteit boven ideologie.

Bronnen

• Apache, "UGent corrigeert AI-citaten in rectorale rede van De Sutter na kritiek", 20 september 2025.
• UGent, "Rectoraat Petra De Sutter – openingsrede", 19 september 2025.
• Ambassade van de Verenigde Staten in België, verklaring over Nathan Cofnas, 2025.
• Nathan Cofnas, "Plagiarism in Jason Arday’s PhD Thesis", 2025.
• Maarten Boudry, Patrick Loobuyck, Andreas De Block, Koen Lemmens, Jogchum Vrielink, open brief over academische vrijheid, 2025.