Vlaamse begroting: niets zo leuk als het geld van andere mensen uitdelen

Vlaanderen ging er jarenlang prat op dat het financieel beter bestuurde dan de andere overheden in dit land. Een begroting in evenwicht was het handelsmerk van degelijk Vlaams bestuur.

Dat beeld heeft de voorbije jaren een flinke deuk gekregen.

De officiële Vlaamse begroting voor 2026 vertrok van 61,6 miljard euro ontvangsten tegenover 66 miljard euro uitgaven. Het geraamde vorderingentekort bedroeg ongeveer 2,9 miljard euro. Voor de eigen Vlaamse begrotingsdoelstelling worden onder meer de peperdure Oosterweel en bepaalde relance-uitgaven buiten beschouwing gelaten. Volgens de meerjarenraming kwam het tekort dan op 1,7 miljard euro in 2026.

De Vlaamse regering heeft na moeizame onderhandelingen een nieuw begrotingsakkoord bereikt, waarmee ze vanaf 2027 een begrotingsevenwicht heeft.

De eeuwige reflex: meer inkomsten

Wanneer een gezin of onderneming te veel uitgeeft, moet het besparen. Wanneer een overheid te veel uitgeeft, zoekt het nieuwe belastingen.

• Dienstencheques: volgens het begrotingsakkoord stijgt de prijs van 10 naar 12 euro voor de eerste schijf; voor grotere volumes kan dat 13 euro worden. Bovendien werd het fiscale voordeel voor dienstencheques al vanaf 1 januari 2025 afgeschaft.
• De jojo van de registratierechten: amper nadat Vlaanderen het tarief voor de enige eigen woning naar 2% had gebracht, gaat het volgens het nieuwe akkoord vanaf 2027 opnieuw naar 3%. Op een woning van €400.000 betekent één procentpunt €4.000 verschil.
• Groeipakket: voor studerende kinderen wordt de leeftijdsgrens volgens de bekendgemaakte maatregelen teruggebracht van 25 naar 23 jaar.
• Erfbelasting: een aangekondigde verlaging wordt volgens de eerste berichtgeving uitgesteld en beperkter uitgevoerd. Daar werd overigens de eerste schijf van €250.000 al jaren niet geïndexeerd. Indexeren geldt bij onze overheid alleen maar als het meer geld opbrengt. Men is daarin zeer inconsequent.
• Daarnaast waren eerder al bijkomende inkomsten ingeschreven uit onder andere de fiscaliteit op elektrische wagens en de kilometerheffing. Vanaf juli 2026 geldt bij de kilometerheffing voor vrachtwagens bovendien een CO₂-component.

En ondertussen blijft de subsidiekraan open

Daar zit natuurlijk het fundamentele probleem.

Besparen betekent niet dat iedere subsidie slecht is. Kinderopvang, welzijn, onderwijs, infrastructuur kunnen perfect legitieme overheidssteun krijgen.

Maar wanneer een overheid miljarden moet zoeken, behoort ze elke niet-essentiële uitgave opnieuw te verantwoorden.

Elke dag komen zinloze uitgaven aan het licht. Gebedsgenezers en spirituele groepen krijgen dikwijls rond €200.000 per jaar. Men kan met niets zoveel geld incasseren.

Neem bijvoorbeeld “Vrienden van Hart boven Hard.” Die organisatie is een minuscule politieke protestbeweging met 4 medewerkers en ontvangt inmiddels jaarlijks €201.262 Vlaamse subsidies. Deze 4 lopen geregeld mee in betogingen. Waarom moet de belastingbetaler zoiets financieren?

Vele van dergelijke groepjes ontvangen jaarlijks honderdduizenden euro’s. Sommige subsidies lopen zelfs in de miljoenen als het gaat over extra steun aan ledenbladen van bijvoorbeeld vakbonden.

Het zijn stuk voor stuk zaken waar een overheid zichzelf neutraal zou moeten opstellen. Belastingsgeld dient niet om bevriende politieke organisaties of groepjes mee te sponsoren.

Wanneer de overheid van gezinnen vraagt om meer te betalen voor huishoudhulp, duizenden euro’s extra vraagt bij de aankoop van een woning en bespaart op het Groeipakket, mag diezelfde burger toch vragen waarom niet eerst grondiger wordt bespaard op nutteloze subsidies.

Geld van anderen uitgeven is gemakkelijk

Onze bestuurscultuur is van het rechte pad afgeweken.

Onze bureaucratische politici beschouwen het belastingsgeld van de mensen als iets dat kan worden uitgedeeld aan politieke vrienden, organisaties en groepjes.

Uiteindelijk lopen de kosten op in de honderden miljoenen en komt men geld tekort. En dan mag de burger opnieuw meer belastingen betalen.

Dat is geen hervorming

Goed bestuur betekent op een ethisch verantwoorde manier omgaan met het belastinggeld van de mensen.

Waarom moet iets wat perfect door leden of sympathisanten gefinancierd kan worden, door de belastingbetaler betaald worden?

We missen op alle bestuursniveaus van dit land de nodige ethiek. Ministers die onethisch omgaan met ons geld, schamen zich al lang niet meer voor hun gedrag.

En dat is een fundamenteel probleem in ons land. Precies daarover verdient ook deze Vlaamse regering een veel fundamenteler debat.

Bronnen

• Vlaamse overheid – Begroting 2026, meerjarenraming en vorderingensaldo
• Vlaamse overheid – subsidieregister en subsidieoverzicht sociaal-cultureel volwassenenwerk
• Vlaamse overheid – dienstencheques en kilometerheffing
• SERV – begrotingsadvies 2026
• Belga/TV Limburg – Vlaams begrotingsakkoord 29 september 2026
• Hart boven Hard – organisatie en financiële steun