Vlaamse eigenwoning: fiscale melkkoe, afbetalingsplannen en de strijd tegen de overheid

Als eigenaar van een Vlaamse woning merk je dat de overheid een makkelijke belastingbasis heeft. In 2020 werd er €3,246 miljard onroerende voorheffing geïnd, in 2024 €3,932 miljard en in 2025 €4,068 miljard. Dat is een stijging van €822 miljoen, meer dan 25 % in minder dan vijf jaar.

Een groeiende belastingboom

De meeste opbrengsten gaan naar gemeenten en provincies. In 2025 bedroeg het gemeentelijke aandeel €3,135 miljard, het provinciale aandeel €585 miljoen en het Vlaamse Gewest €348 miljoen. Steeds meer eigenaren kunnen de jaarlijkse belasting niet meer in één keer betalen; het aantal afbetalingsplannen is in 2025 bijna verdubbeld, van 9 449 in 2020 naar 20 763, een stijging van 120 %.

De afschaffing van fiscale voordelen

Vanaf 1 januari 2020 is de woonbonus voor nieuwe Vlaamse hypothecaire leningen afgeschaft. En op 18 december 2025 heeft de federale wet de gewone interestaftrek voor vastgoed, die alleen van toepassing is op niet‑eigen‑woning‑goederen, afgeschaft. Deze maatregel treft ook leningen die jaren geleden zijn afgesloten, waardoor de fiscale basis van bestaande eigenaren verandert.

Rechtszekerheid in het geding

Het Nationaal Eigenaars en Mede‑Eigenaars Syndicaat (SNPC‑NEMS) heeft in juni 2026 een beroep tot vernietiging ingesteld tegen de afschaffing. Ongeveer 475.000 Belgische eigenaars worden getroffen, met een gezamenlijke fiscale last die met €210 miljoen toeneemt. De procedure staat op het Grondwettelijk Hof, dat bestaat uit twaalf rechters, half met juridische ervaring en half met parlementaire ervaring. De uitkomst is nog open, maar de onzekerheid is groot.

Wat betekent dit voor eigenaren?

Een overheid mag belastingen wijzigen, maar het voortdurend verleggen van fiscale regels tijdens een lening van twintig of dertig jaar ondermijnt het vertrouwen van burgers. Ik vind het onacceptabel dat eigenaren die hun financiële planning op basis van de oude regels hebben gemaakt, nu geconfronteerd worden met een totaal andere fiscale werkelijkheid. De eigen woning en het private vastgoed dreigen steeds meer de fiscale melkkoe te worden van een overheid die constant meer geld nodig heeft.

Bronnen

• Vlaamse overheid – woonbonus en geïntegreerde woonbonus
• FOD Financiën – wijzigingen federale vastgoedfiscaliteit vanaf aanslagjaar 2026
• Wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen
• Grondwettelijk Hof – lopende zaken 8670, 8688, 8692 e.a.
• Nationaal Eigenaars en Mede‑Eigenaars Syndicaat (SNPC‑NEMS) – beroep tot vernietiging van de afschaffing van de vastgoedinterestaftrek
• Grondwettelijk Hof – officiële informatie over samenstelling en benoeming van de rechters