Belgische regels worden gemaakt door mensen die het spel niet kennen

De recente uitspraak van Conner Rousseau dat hij nooit in aandelen heeft geïnvesteerd omdat hij er niets van kent, is problematisch omdat hij er de regels van wil bepalen.

Belastingen sturen gedrag. Ze belonen bepaalde keuzes en ontmoedigen andere. Wie een belasting op vermogenswinsten invoert, beïnvloedt rechtstreeks de bereidheid van mensen om risico te nemen, bedrijven te financieren en vermogen op te bouwen. Daar wringt het schoentje.

Wie nooit heeft belegd, heeft geen zicht op de drempels die veel mensen moeten overwinnen voordat ze hun spaargeld investeren. Voor veel gezinnen is beleggen geen luxe van de superrijken. Het is een manier om hun koopkracht te beschermen tegen inflatie, een aanvullend pensioen op te bouwen of hun kinderen later een betere start te geven.

Toch wordt het politieke debat vaak gevoerd alsof elke belegger een miljardair is die vanuit Monaco zijn vermogen beheert. De werkelijkheid ziet er heel anders uit. De gemiddelde belegger is een werknemer, zelfstandige of gepensioneerde die maandelijks een beperkt bedrag opzijzet in een aandelenfonds of een effectenrekening.

De grote vermogens beschikken bovendien over fiscalisten, advocaten en internationale structuren. Zij vinden misschien wel een manier om belastingen te beperken. Het zijn steeds de mensen uit de middenklasse, de zelfstandigen en de ondernemers die de rekening betalen.

Dat betekent niet dat belastingen op vermogen per definitie verkeerd zijn. Daarover kan een legitiem debat worden gevoerd. Maar zo’n debat vereist kennis van zaken. Het vereist inzicht in hoe kapitaalmarkten werken, hoe bedrijven worden gefinancierd en hoe spaargeld wordt omgezet in economische groei en werkgelegenheid.

Een politieke klasse losgezongen van de realiteit

De uitspraak van Rousseau legt echter een dieper probleem bloot. Ze is symptomatisch voor een politieke klasse die steeds verder verwijderd raakt van de economische werkelijkheid.

Onze leiders produceren een eindeloze stroom van belastingen, regels, vergunningen, controles en administratieve verplichtingen voor de private sector. Ondernemers moeten steeds meer formulieren invullen, steeds meer rapporteringen opstellen en steeds meer regelgeving naleven. Maar tegelijk heeft een overweldigende meerderheid van onze politici nooit zelf in de private sector gewerkt.

Velen brengen hun volledige loopbaan door binnen partijstructuren, kabinetten, vakbonden, studiediensten of overheidsinstellingen. Ze hebben nooit personeel moeten aanwerven, nooit een loonlijst moeten betalen, nooit een bedrijf moeten leiden en nooit hun eigen spaargeld op het spel moeten zetten om een onderneming op te bouwen.

Toch bepalen zij dagelijks de regels voor degenen die dat wel doen.

Dat creëert een gevaarlijke kloof tussen beleid en realiteit. Wie nooit heeft ervaren hoe moeilijk het is om klanten te vinden, investeringen aan te trekken of personeel te behouden, begrijpt onvoldoende welke gevolgen nieuwe belastingen en bijkomende regelgeving hebben voor economische activiteit.

Misschien verklaart dat waarom de overheid jaar na jaar blijft groeien terwijl ondernemers aangeven dat de administratieve en fiscale druk verstikkend wordt.

De economische motor draait op risico’s

De private sector creëert de welvaart die onze samenleving financiert. Ondernemers nemen risico’s. Werknemers produceren goederen en diensten. Investeerders verschaffen kapitaal aan bedrijven. Zonder die dynamiek zouden er geen middelen zijn voor onze sociale zekerheid, onze gezondheidszorg of onze openbare diensten.

Toch worden de spelregels steeds geschreven door mensen die zelf nauwelijks ervaring hebben met die wereld.

Een gezonde democratie vraagt niet dat politici alles zelf doen wat zij reguleren. Maar ze vraagt wel dat beleidsmakers voldoende kennis hebben van de realiteit waarop hun beslissingen betrekking hebben. Wanneer politici openlijk toegeven dat zij weinig begrijpen van beleggen, ondernemen of investeren, zouden zij misschien eerst moeten luisteren naar degenen die die ervaring wel hebben voordat zij nieuwe belastingen invoeren.

Wie vandaag een onderneming opstart, personeel aanwerft of zijn spaargeld investeert, neemt risico’s. De overheid neemt die risico’s niet, maar deelt wel in de opbrengsten. Dat maakt het des te belangrijker dat beleidsmakers begrijpen welke gevolgen hun beslissingen hebben voor degenen die de economische motor van onze samenleving draaiende houden.

Want wie de regels schrijft zonder het spel te begrijpen, loopt het risico precies die mensen te treffen die de welvaart van morgen moeten creëren.

Bronnen

• Uitspraak Conner Rousseau over zijn gebrek aan beleggingservaring, De Morgen, 2025.
• Onderzoek naar de impact van vermogenswinstbelasting op spaargedrag, NBB Working Papers, 2024.
• Enquête naar administratieve lasten voor ondernemers, Unizo, 2025.
• Rapport over de achtergrond van Belgische politici, Vlaams Parlement, 2023.