De Griekse tragedie rond Trump: gemiste kansen en een bittere erfenis

De geschiedenis leert dat een tweede ambtstermijn van een Amerikaanse president vaak de periode is waarin hij zijn plaats in de geschiedenis verovert. De eerste termijn staat meestal in het teken van verkiezingsbeloften, politieke overleving en herverkiezing. De tweede biedt ruimte voor echte historische keuzes.

Denk aan Franklin D. Roosevelt, die met de New Deal de Verenigde Staten uit de economische ellende hielp en later het land door de Tweede Wereldoorlog loodste. Of aan Ronald Reagan, die met zijn harde houding tegenover het communisme een belangrijke rol speelde in de val ervan en het einde van de Koude Oorlog.

Donald Trump leek eveneens vastbesloten om tijdens zijn tweede ambtstermijn een historische stempel te drukken. Tijdens zijn eerste presidentschap voerde hij internationaal een relatief voorzichtige economische koers. In zijn tweede termijn wilde hij zich profileren als de man die het Midden-Oosten fundamenteel zou hertekenen.

Dat is grotendeels mislukt.

Gemiste kans in Iran

Iran vormde een historische kans om het misdadige regime dat zijn eigen bevolking onderdrukt fundamenteel te verzwakken. Tienduizenden politieke tegenstanders zijn de voorbije decennia gearresteerd, gefolterd en geëxecuteerd. Vrouwenrechten worden er geschonden. Dissidenten worden er vermoord. De financiering van organisaties zoals het extremistische Hamas en Hezbollah heeft bovendien jarenlang bijgedragen aan instabiliteit in de regio.

Trumps zwakte: stijl boven substantie

Trump zijn stijl is zijn grootste zwakte. Hij lijkt veel belang te hechten aan spectaculaire aankondigingen, maar veel minder aan het consequent en diplomatisch realiseren van doelstellingen. De harde taal wordt daarom steeds gevolgd door zwakke compromissen.

Zijn bijnaam “TACO” (Trump Always Chickens Out) is misschien cynisch, maar vat volgens steeds meer waarnemers zijn onderhandelingsstijl treffend samen.

Internationale isolatie

Bovendien heeft Trump zichzelf internationaal grotendeels geïsoleerd. Zijn moeilijke relaties met verschillende Europese bondgenoten en spanningen binnen de NAVO hebben ertoe geleid dat de Verenigde Staten vandaag minder diplomatiek draagvlak genieten dan tijdens eerdere internationale crisissen. Grote geopolitieke hervormingen realiseer je echter zelden alleen.

Het tragische is dat uiteindelijk vooral de gewone Iraniërs opnieuw de rekening betalen. Zij blijven leven onder hetzelfde onderdrukkende regime, terwijl elke nieuwe militaire confrontatie opnieuw burgerslachtoffers maakt.

Dat is de echte tragedie.

Trump had de kans om geschiedenis te schrijven. In plaats daarvan dreigt hij herinnerd te worden als een president die veel beloofde, veel provoceerde, maar uiteindelijk te weinig bereikte.

Dat is niet alleen een nederlaag voor de Verenigde Staten. Het is vooral een nederlaag voor de fundamentele rechten van miljoenen Iraniërs die al tientallen jaren wachten op vrijheid.