De Iraanse oppositie heeft niet gefaald, het Westen heeft gefaald

De titel van De Standaard – „De Iraanse oppositie heeft gegokt en verloren” – is niet alleen cynisch, maar ook historisch kortzichtig. Wie de geschiedenis van Iran eerlijk bekijkt, ziet dat niet de oppositie heeft gefaald, maar het Westen. Inclusief een deel van de Europese media dat veel te lang heeft weggekeken terwijl miljoenen Iraniërs hun leven riskeerden voor vrijheid.

Decennia van verzet, decennia van verraad

Het Iraanse volk is al tientallen jaren in opstand. Reeds in 1999 brak een grote studentenopstand uit tegen het regime, hard neergeslagen door veiligheidstroepen. In 2009 volgde de massale Groene Beweging na vermeende verkiezingsfraude. Daarna kwamen de protestgolven van 2017–2018, de bloedig onderdrukte opstand van november 2019, en de wereldberoemde beweging „Vrouw, Leven, Vrijheid” in 2022 na de dood van Mahsa Amini.

Elke keer opnieuw trokken honderdduizenden, soms miljoenen, Iraniërs de straat op om een einde te maken aan religieuze tirannie. Elke keer opnieuw werden zij geconfronteerd met kogels, gevangenissen, marteling en executies. Het regime aarzelde daarbij niet om studenten en jonge vrouwen te vermoorden. De dood van de 22-jarige Mahsa (Jina) Amini in september 2022 werd wereldwijd hét symbool van die repressie. Zij werd gearresteerd door de zedenpolitie wegens vermeend „onjuist” dragen van de hijab en stierf kort daarna in detentie, wat een ongeziene protestgolf veroorzaakte. Haar naam werd een schreeuw om vrijheid voor een bevolking die al decennialang onderdrukt wordt.

En wat deed Europa? Niets.

Een volk dat al een kwarteeuw vecht

Wie vandaag schrijft dat „de oppositie gegokt en verloren heeft”, miskent de realiteit van een volk dat al meer dan een kwarteeuw strijdt tegen een meedogenloze theocratische dictatuur. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn in verschillende protestgolven tienduizenden Iraniërs gedood, verdwenen of geëxecuteerd, terwijl honderdduizenden werden gearresteerd. Precieze cijfers verschillen, maar de schaal van repressie is enorm en structureel.

En waar was het Westen?

Woorden in plaats van daden

Men sprak plechtig over mensenrechten, maar aarzelde zodra economische belangen, olie of geopolitieke belangen meespeelden. Terwijl jonge Iraniërs de straat op gingen en letterlijk hun leven gaven voor vrijheid, democratie en fundamentele rechten, bleef de steun beperkt tot enkele verklaringen en symbolische verontwaardiging. Ook media zoals De Standaard in België dragen hierin een zware verantwoordelijkheid. Wanneer ze vandaag suggereert dat de Iraanse oppositie „gegokt” heeft, alsof het om een beursinvestering gaat, minimaliseert men decennia van moed en opoffering. Men reduceert mensen die voor vrijheid stierven tot een spel. Dat is schandalig.

Het Westen had moeten ingrijpen

Het Westen had het Iraanse volk veel eerder en veel sterker moeten steunen – politiek, diplomatiek, technologisch en ja, ook militair. De strijd in Iran is nog niet voorbij. Wie denkt dat een verlangen naar vrijheid verdwenen is omdat protesten onderdrukt worden, begrijpt niets van geschiedenis. Vrijheidsbewegingen verdwijnen niet; zij sluimeren, groeien, gaan ondergronds en keren zeker terug.

De vraag is niet óf Iran ooit zal veranderen, maar of het Westen opnieuw zal toekijken of eindelijk de moed zal tonen die miljoenen Iraniërs al jaren zelf tonen.

Bronnen

• De Standaard, „De Iraanse oppositie heeft gegokt en verloren”, 2025
• Amnesty International, rapporten over mensenrechtenschendingen in Iran, 2019–2024
• Human Rights Watch, „Iran: Systematic Repression of Dissent”, 2023
• BBC, „Iran protests: A timeline of unrest since 2017”, 2022
• Al Jazeera, „Mahsa Amini’s death sparks nationwide protests in Iran”, 2022