De VRT: Een half miljard euro en een fundamentele vraag naar efficiëntie

Gisteren werd bij de VRT gestaakt, opnieuw een protest tegen besparingen, werkdruk en de toekomst van de openbare omroep. De VRT ontvangt jaarlijks ongeveer 300 miljoen euro aan publieke middelen. Een gigantisch bedrag, zeker in een Vlaanderen waar de begroting onder druk staat, ondernemers steeds meer belastingen betalen en de overheid miljardenbesparingen moet zoeken.

Een openbare omroep met commerciële toplonen?

De jaarrekening van 2025 toont de omvang van de openbare omroep: overheidsfinanciering van €306 miljoen, totale opbrengsten van €528,4 miljoen en totale kosten van €533,1 miljoen. We spreken dus niet over een bescheiden publieke nieuwsdienst, maar over een omvangrijke mediaorganisatie met televisie, radio, digitale platformen, entertainment, sport en dure producties.

Waar blijft de efficiëntie?

De staking van 12 oktober was een protest tegen bijna 10 miljoen euro aan bijkomende besparingen. Ik begrijp de zorgen van de werknemers over hun werkdruk en werkzekerheid. Maar in de private sector is efficiëntie geen vrijblijvende keuze. Bedrijven die structureel te veel uitgeven, verliezen hun concurrentiepositie. Waarom zou een openbare omroep aan een andere economische logica moeten ontsnappen?

Naar echte vrije media

Vlaanderen beschikt al over commerciële televisiezenders, radiozenders, kranten, onafhankelijke journalisten, digitale nieuwsplatformen en podcasts. De technologische redenen waarom de overheid ooit zelf radio en televisie moest organiseren, zijn grotendeels verdwenen. Ik pleit voor een fundamentele hervorming. Een veel kleinere openbare omroep kan zich concentreren op strikt afgebakende kerntaken: onafhankelijke basisnieuwsvoorziening, educatie, cultuur en programma's die onvoldoende door de markt worden aangeboden. Entertainment, commerciële spelprogramma's, dure exclusiviteitscontracten en grote delen van het algemene televisieaanbod kunnen geleidelijk aan de private markt worden overgelaten. Ook voor onafhankelijke private nieuwszenders moet meer ruimte ontstaan. Misschien moeten we niet blijven vragen hoeveel extra geld de VRT nodig heeft, maar hoeveel VRT we eigenlijk nog nodig hebben.