Europa vraagt steeds meer geld, maar voltooit zijn kernopdracht niet

De Europese samenwerking ontstond vanuit een krachtig idee: landen economisch met elkaar verweven, handelsbelemmeringen afbreken en een grote gemeenschappelijke markt creëren waar goederen, diensten, personen en kapitaal vrij bewegen. Daar ligt nog steeds de grootste meerwaarde van Europa.

Maar precies daar wringt het schoentje. Terwijl de Unie steeds meer bevoegdheden, regels, programma's en financiële ambities ontwikkelt, is haar fundamentele economische opdracht nog altijd niet voltooid. Zelfs Europees Raadsvoorzitter António Costa spreekt vandaag nog over de noodzaak om de interne markt verder te voltooien, regels te vereenvoudigen, bureaucratie terug te dringen, energie betaalbaarder te maken en de Europese kapitaalmarkt beter te integreren. Na tientallen jaren integratie zijn we er dus nog altijd niet.

Een begroting die de realiteit ontkent

De Europese Commissie stelt voor de meerjarenbegroting 2028-2034 op te trekken tot bijna 2.000 miljard euro, gemiddeld 1,26% van het bruto nationaal inkomen van de EU. Voor België betekent dat 2,8 miljard euro meer aan afdrachten. Verschillende grote nettobetalers vinden dat te veel. Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Finland verklaarden vorige week dat het voorstel met enkele honderden miljarden moet worden verminderd. Zij noemen de voorgestelde nominale stijging van ongeveer 60% onrealistisch en willen meer prioriteit voor veiligheid, defensie, concurrentiekracht, innovatie en migratie.

Dat is precies het fundamentele probleem met de Europese Unie van vandaag. Europa moet niet noodzakelijk meer doen. Europa moet vooral beter doen waarvoor Europese samenwerking werkelijk noodzakelijk is.

Wat Europa echt nodig heeft

• Voltooi eindelijk de interne markt;
• Zorg ervoor dat een Belgische onderneming even gemakkelijk diensten kan aanbieden in Spanje, Frankrijk of Italië als in België;
• Maak van Europa werkelijk één kapitaalmarkt;
• Verminder administratieve lasten;
• Zorg voor betaalbare energie en grensoverschrijdende infrastructuur;
• Bewaak gezamenlijk de Europese buitengrenzen;
• Werk samen rond defensie waar schaalvoordelen evident zijn.

Maar in plaats daarvan lijkt voor ieder nieuw probleem opnieuw een Europees programma, een nieuwe regelgeving, een nieuw fonds en uiteindelijk meer geld nodig.

Politieke haast voor democratische keuzes

Het nieuwe budget gaat pas in op 1 januari 2028, maar de Europese leiders willen het politieke akkoord al tegen eind 2026 rond hebben. De officiële verklaring is dat deze snelle beslissing nodig is om alle wetgeving en programma's tijdig goed te keuren. De werkelijke redenen zijn politiek: in 2027 trekken grote landen als Frankrijk, Italië, Spanje en Polen naar de stembus. De Financial Times rapporteert dat beleidsmakers beseffen dat vier van de vijf grootste EU-landen volgend jaar verkiezingen hebben, wat de begrotingsonderhandelingen aanzienlijk bemoeilijkt.

De Europese Unie heeft dringend nood aan een andere reflex. Voltooi eindelijk de interne markt. Schrap overbodige regelgeving. Verminder bureaucratie. Europa wordt niet sterker door steeds meer geld uit te geven. Europa wordt sterker wanneer het eindelijk beter doet waarvoor het werd opgericht.

Bronnen

• Raad van de Europese Unie / Europese Raad, The EU's long-term budget 2028-2034 en MFK-tijdlijn
• Reuters, 18 september 2026, over het verzet van vijf nettobetalers tegen het begrotingsvoorstel
• Financial Times, september 2026, over de verkiezingskalender van 2027 en het versnellen van Europese dossiers
• Europese Raad, verklaringen António Costa, september 2026