Europa zuigt België financieel leeg terwijl we besparen moeten

België zoekt miljarden. We moeten besparen op pensioenen, gezondheidszorg en overheidsuitgaven. De belastingen behoren al tot de hoogste van Europa en de staatsschuld blijft loodzwaar. Maar terwijl in eigen land elke euro wordt omgedraaid, dreigt vanuit Brussel een nieuwe miljardenfactuur.

De cijfers liegen niet: België is netto-betalende

In 2024 droeg België volgens de Europese begrotingsgegevens ongeveer 6,9 miljard euro af aan de EU-begroting. Daartegenover stonden ongeveer 11,5 miljard euro aan EU-uitgaven die geografisch aan België werden toegerekend. Op het eerste gezicht lijkt België dus een schitterende zaak te doen.

Maar dat cijfer verdient een belangrijke kanttekening. Een uitzonderlijk groot gedeelte van de Europese uitgaven in België hangt samen met het feit dat Brussel de thuisbasis is van belangrijke Europese instellingen. Geld dat wordt besteed aan Europese administratie, instellingen en personeel in Brussel kan economisch uiteraard voordelen voor België opleveren, maar is niet hetzelfde als geld dat de Belgische overheid ontvangt om haar begroting te financieren.

De komende klap: +2,8 miljard per jaar vanaf 2028

Het probleem is vooral wat er vanaf 2028 dreigt te gebeuren. De Europese Commissie stelde voor het volgende Meerjarig Financieel Kader voor 2028-2034 aanzienlijk uit te breiden. Tijdens een parlementair debat bevestigde minister Maxime Prévot dat het Commissievoorstel voor België een stijging tot 2,8 miljard euro betekent. Dat is volgens de minister een stijging van maar liefst +64% per jaar.

Het definitieve Europese budget voor 2028-2034 ligt nog niet vast. Juist daarom moet België nu hard onderhandelen. Een land dat zelf met ernstige begrotingsproblemen kampt, kan niet instemmen met iedere uitbreiding van de Europese geldmachine.

Europa doet te veel, en slecht

Het fundamentele probleem is dat de Europese Unie zichzelf steeds verder uitgebreid. Europa houdt zich vandaag bezig met landbouw, klimaat, energie, migratie, industrie, technologie, defensie, ontwikkelingsbeleid, gezondheidsbeleid, sociale doelstellingen, digitale regelgeving, consumentenbescherming en talloze andere domeinen.

Voor bijna ieder probleem ontstaat een Europees programma, fonds, agentschap, strategie of nieuwe regelgeving. En elk nieuw Europees initiatief vraagt administratie. Elke administratie vraagt personeel. En iedere nieuwe Europese ambitie moet uiteindelijk door de belastingbetalers worden betaald.

Europa zou zich veel sterker moeten concentreren op die terreinen waar Europese schaal werkelijk noodzakelijk is:

• de interne markt;
• internationale handel;
• grensoverschrijdende infrastructuur;
• bewaking van de buitengrenzen;
• strategische veiligheid;
• samenwerking tussen lidstaten.

De interne markt blijft een onvoltooide belofte

De grootste economische verwezenlijking van de Europese integratie moest de Europese interne markt worden. Één enorme economische ruimte waarin ondernemingen gemakkelijk over de grenzen heen kunnen werken. Maar bijna veertig jaar na de Single European Act bestaan er nog altijd nationale verschillen en praktische barrières, belastingen, vergunningen en administratie.

Europa moet vooral beter doen wat alleen Europa kan doen.

Oekraïne-steun bovenop de Europese lasten

Ondertussen kwam Oekraïne erbij. Sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 heeft België volgens de FOD Buitenlandse Zaken 4,488 miljard euro bilaterale steun aan Oekraïne toegezegd, stand 30 april 2026. En dat bedrag staat volgens de FOD bovenop Belgische bijdragen en garanties via Europese en andere internationale programma's.

Alleen voor 2026 bedraagt de tot dusver toegezegde Belgische militaire steun 1,1 miljard euro. Een deel van de financiering houdt verband met opbrengsten uit de Russische banktegoeden bij Euroclear. België heeft zelf een structureel begrotingsprobleem. Dan is het moeilijk uit te leggen dat de eigen bevolking offers moet brengen terwijl Europese uitgaven verder groeien.

Conclusie: hervormen voordat we meer betalen

Europese samenwerking is belangrijk. De interne markt is voor een kleine en open economie als België bijzonder waardevol. Maar ook de EU moet haar efficiëntie verbeteren. Schrap programma's zonder Europese meerwaarde. Verminder administratieve structuren. Vereenvoudig regelgeving. Maak de interne markt eindelijk werkelijk af. Concentreer Europese middelen op zaken die lidstaten onmogelijk afzonderlijk kunnen realiseren.

Europa mag geen bodemloze financiële put worden waarbij iedere nieuwe crisis leidt tot nieuwe fondsen, nieuwe schulden en nieuwe bijdragen. Een sterke Europese Unie is niet noodzakelijk een steeds grotere Unie. Een sterke Unie is een Unie die met het geld dat ze krijgt aantoonbaar meerwaarde creëert.

België mag geen blanco cheque geven aan de EU. Die moet eerst hervormen, vereenvoudigen en de interne markt afwerken. Pas daarna kan men aan de Belgische belastingbetaler uitleggen waarom hij nog meer zou moeten betalen.

Bronnen

• Europese Commissie, EU spending and revenue – Data 2000-2024 en begrotingsgegevens 2024.
• Europese Commissie, documenten betreffende de EU-begroting 2024 en het Meerjarig Financieel Kader.
• Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, commissievergadering 2026: minister Maxime Prévot over het MFK 2028-2034; raming verhoging Belgische jaarlijkse bijdrage met €2,5 tot €2,8 miljard (+56 à 64%).
• FOD Buitenlandse Zaken, Belgische steun voor Oekraïne, bijgewerkt 30 april 2026: €4,488 miljard toegezegde bilaterale steun sinds februari 2022 en €1,1 miljard toegezegde militaire steun in 2026.
• Europese Commissie, Spending and revenue, toelichting over de beperkingen van nationale nettosaldo's.