Vastgoedverkopen: van eenvoudig dossier naar administratieve nachtmerrie

Toen ik mijn carrière begon, waren voor de verkoop van een woning slechts enkele documenten noodzakelijk. In de praktijk volstonden de basisakte en een keuringsattest van de elektrische installatie. Het verkoopproces was overzichtelijk en efficiënt.

Een stroomversnelling aan attesten

Na enkele dossiers rond bodemverontreiniging werd het OVAM-attest ingevoerd. Een bodembeleid was uiteraard noodzakelijk, maar daarvoor had men geen nieuwe, omvangrijke overheidsstructuur hoeven uitbouwen. Die taak had perfect binnen de bestaande administraties kunnen worden georganiseerd, zonder bijkomende politieke benoemingen en administratieve kosten.

Nadien volgden de stedenbouwkundige inlichtingen, die voor kopers wel degelijk een belangrijke meerwaarde betekenden. Ook informatie over overstromingsgevoeligheid, voorkooprechten en andere ruimtelijke gegevens werd terecht aan het dossier toegevoegd.

Daarna verscheen het EPC-attest, dat de energetische kwaliteit van een woning zichtbaar moest maken. Hoewel daar een duidelijke beleidsdoelstelling achter zat, betekende ook dit opnieuw een extra kost en administratieve verplichting voor de eigenaar.

Asbestattest: een overbodige kostenpost

Recent kwam daar nog het asbestattest bij. Vooral bij grote appartementsgebouwen leidt dit tot situaties die moeilijk uit te leggen zijn. Wanneer een gebouw volledig asbestvrij is verklaard, is het weinig efficiënt om voor tientallen of zelfs tweehonderd identieke appartementen telkens opnieuw vrijwel hetzelfde attest te laten opmaken. Dat zorgt voor een aanzienlijke meerkost zonder dat de koper daardoor wezenlijk beter wordt geïnformeerd. Opvallend is bovendien dat een dergelijk systeem zelfs niet bestaat in Wallonië, laat staan in de meeste andere landen.

Een eindeloze lijst aan verplichtingen

Daarnaast zijn er nog tal van andere documenten en attesten, zoals het postinterventiedossier, keuringsattesten en diverse verplichte verklaringen.

Van efficiëntie naar administratieve chaos

Doorheen de jaren is een verkoopdossier uitgegroeid tot een dikke bundel documenten. Wat ooit een overzichtelijk proces was, is vandaag een administratieve marathon geworden. Kopers en verkopers zien vaak door het bos de bomen niet meer.

Ik heb nooit bezwaar gehad tegen nuttige informatie of een betere bescherming van de koper. Maar regelgeving moet efficiënt blijven. Sommige attesten, zoals het OVAM-attest en zeker het asbestattest, hadden veel eenvoudiger, goedkoper en praktischer kunnen worden georganiseerd. In plaats daarvan koos men opnieuw voor een systeem dat vooral meer administratie, meer kosten en meer complexiteit met zich meebracht.

Bronnen

• Ervaring als vastgoedmakelaar en observatie van de evolutie in verplichte documenten.
• Vergelijking met regelgeving in Wallonië en andere landen.