Vennootschapsbelastingen stegen 75% in vijf jaar terwijl economie stagneert

Belgische ondernemingen betalen jaarlijks ruim 11 miljard euro meer vennootschapsbelastingen dan vijf jaar geleden. En toch kiest de politiek voor nog meer belastingdruk. Er is iets fundamenteel verkeerd met het economische beleid in dit land.

Terwijl onze economie niet meer groeit, het aantal faillissementen historische hoogten bereikt en ondernemers tegen de grenzen van hun financiële draagkracht botsen, blijft het enige antwoord van de overheid: de rekening doorschuiven naar wie ondernemt, investeert, risico's neemt en werkgelegenheid creëert. Ondertussen verliert men zich in discussies over zogenaamde fiscale achterpoortjes, foutief genoemde "subsidies" en managementvennootschappen.

De vennootschapsbelastingen zijn geëxplodeerd

Volgens de cijfers van de Nationale Bank van België evolueerden de directe belastingen op vennootschappen als volgt:

• 2020: € 15,30 miljard
• 2021: € 19,47 miljard
• 2022: € 22,16 miljard
• 2023: € 23,76 miljard
• 2024: € 27,60 miljard
• 2025: € 26,85 miljard

Op vijf jaar tijd stegen de ontvangsten van 15,3 miljard naar 26,85 miljard euro. Dat is een stijging van 11,55 miljard euro, of maar liefst 75,5%! Zelfs wanneer we het uitzonderlijke jaar 2024 buiten beschouwing laten, blijft de stijging spectaculair. En dan spreken we uitsluitend over directe belastingen op vennootschappen — niet over de personenbelasting van zelfstandigen, de sociale bijdragen, de werkgeverslasten, de onroerende voorheffing of de talrijke andere heffingen waarmee ondernemingen geconfronteerd worden.

De Grauwe, Rousseau en Van Peteghem: wanneer is het genoeg?

De ouder wordende econoom Paul De Grauwe waarschuwt regelmatig voor de gevolgen van belastingverlagingen en fiscale gunstregimes voor de overheidsfinanciën. Ook in het politieke debat, onder meer rond minister Vincent Van Peteghem, wordt voortdurend gesproken over fiscale achterpoortjes, gunstregimes en bijkomende bijdragen van ondernemers. De cijfers zeggen net het omgekeerde. De citroen wordt volledig uitgeperst. En vervolgens verwijt men haar dat er nog onvoldoende sap uitkomt.

De begroting van 2026: opnieuw de ondernemers in het vizier

Ook tijdens de huidige federale begrotingsbesprekingen duiken nieuwe voorstellen op om bijkomende inkomsten te halen uit ondernemingen en hun aandeelhouders. De regering zoekt miljarden om haar begroting op orde te krijgen. Maar in plaats van eerst fundamenteel te onderzoeken hoe de overheid efficiënter, eenvoudiger en goedkoper kan functioneren, wordt opnieuw gekeken naar meer inkomsten. Dat gebeurt bovendien nadat verschillende belastingverhogingen voor ondernemers al in 2026 in werking zijn getreden:

• Het VVPRbis-tarief voor bepaalde dividenduitkeringen werd opgetrokken van 15% naar 18%.
• De fiscale behandeling van liquidatiereserves werd verstrengd, waardoor de gecombineerde heffing voor bepaalde uitkeringen op 18% uitkomt.
• Een meerwaardebelasting werd ingevoerd op financiële activa, waaronder aandelen, met specifieke vrijstellingen en gunstregelingen voor ondernemers met een aanzienlijk belang.
• Nu liggen voorstellen op tafel om het uitkeren van geld uit managementvennootschappen opnieuw duurder te maken.

Het zijn maatregelen die rechtstreeks raken aan zelfstandigen en bedrijfsleiders.

Een economie die nauwelijks groeit, heeft zuurstof nodig

Volgens de Nationale Bank stagneerde de Belgische economische bedrijvigheid naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026, met een geraamde kwartaalgroei rond nul. Dat is een bijzonder zorgwekkend signaal. Want een economie die nauwelijks groeit, kan niet eindeloos hogere overheidsuitgaven blijven financieren. Winst is de noodzakelijke vergoeding voor risico, ondernemerschap en geïnvesteerd kapitaal. Zonder winst geen duurzame investeringen.

De faillissementscijfers zijn een alarmsignaal

De cijfers van Statbel bevestigen dat de Belgische ondernemingswereld onder druk staat. In Vlaanderen lag het aantal faillissementen gedurende de eerste acht maanden van 2026 4,8% boven het vorige record uit 2025. In sectoren zoals bouw, horeca, vervoer, informatie en communicatie, dienstverlening en vrije beroepen werden bijzonder hoge faillissementsaantallen vastgesteld. Wanneer bedrijven het moeilijk hebben, zou de eerste prioriteit moeten zijn om hun concurrentievermogen te herstellen. De voorstellen van de regering zijn waanzinnig. Men kan geen economische groei verwachten wanneer men tegelijkertijd de financiële zuurstof van de ondernemingen beperkt.

Zelfs de werkgeversorganisaties trekken aan de alarmbel

Op 9 oktober 2026 kwamen UNIZO en Voka gezamenlijk naar buiten met hun bezorgdheid over de nieuwe lasten die tijdens de begrotingsonderhandelingen op tafel liggen. Hun boodschap was duidelijk: België heeft nood aan economische groei, niet aan nog meer belastingen op ondernemerschap. Het is veelzeggend dat de organisaties die duizenden kleine en grote ondernemingen vertegenwoordigen, gezamenlijk waarschuwen voor de gevolgen van het begrotingsbeleid. Zij vragen structurele hervormingen, een sterker concurrentievermogen en een beleid dat ondernemen opnieuw aantrekkelijk maakt.

België heeft geen gebrek aan belastinginkomsten

De totale ontvangsten van de Belgische overheid stegen volgens de Nationale Bank van ongeveer 229 miljard euro in 2020 naar ruim 315 miljard euro in 2025. Dat is een stijging van ongeveer 86 miljard euro in vijf jaar. De overheidsuitgaven zijn echter sterker gestegen de voorbije 20 jaar. En precies daar ligt een fundamentele politieke verantwoordelijkheid. Waarom blijft de discussie over efficiëntere overheidsuitgaven zoveel moeilijker dan de discussie over nieuwe belastingen?

Een recessie op komst?

Een economie die stagneert, ondernemingen die financieel onder druk staan, hoge arbeidskosten en een overheid die nog meer belastingen heft, is een zeer gevaarlijk scenario. Nog meer belastingen kunnen de investeringsbereidheid verminderen, de concurrentiepositie aantasten en ondernemingen ertoe aanzetten hun investeringen uit te stellen. Een neerwaartse spiraal is reëel. Minder investeringen betekenen minder economische activiteit. Minder activiteit betekent minder werkgelegenheid en lagere belastinginkomsten. Tegelijk nemen de sociale uitgaven toe. En zo dreigt men het probleem dat men wil oplossen, zelf verder te versterken.

Stop met het stigmatiseren van succes en ondernemerschap

Onze ondernemers zijn de motor van onze welvaart. Mensen die hun spaargeld investeren, werknemers aanwerven, nieuwe producten ontwikkelen en jarenlang risico's nemen, verdienen respect. Het zou Paul De Grauwe, Vincent Van Peteghem, Rousseau en alle andere deelnemers aan het fiscale debat sieren wanneer ze meer respect zouden tonen voor onze ondernemers die de voorbije vijf jaar al 11 miljard meer ophoesten.

België heeft geen nieuwe fiscale jacht op ondernemers nodig. België heeft nood aan een overheid die zichzelf hervormt, haar uitgaven beheerst, haar administratie vereenvoudigt en opnieuw ademruimte geeft aan onze ondernemers. Want zonder een bloeiende economie is er geen betaalbare welvaartsstaat. De citroen is al uitgeperst. Misschien wordt het tijd dat de overheid eindelijk eens bij zichzelf begint te besparen.

Bronnen

• Nationale Bank van België — Niet-financiële overheidsrekeningen 2020–2025, ontvangsten en directe belastingen op vennootschappen. https://dataexplorer.nbb.be
• Nationale Bank van België — Jaarverslag 2024, analyse van vennootschapsbelasting, voorafbetalingen en uitzonderlijke Euroclear-ontvangsten. https://www.nbb.be
• Nationale Bank van België — Business Cycle Monitor, 9 juni 2026, stagnatie van de Belgische economische activiteit.
• Statbel — Maandelijkse faillissementsstatistieken, juni tot september 2026. https://statbel.fgov.be
• KPMG België — Programmawet van 29 mei 2026, fiscale wijzigingen aan VVPRbis en liquidatiereserves. https://kpmg.com/be
• SBB — Meerwaardebelasting op aandelen en gevolgen voor ondernemers, 3 april 2026. https://www.sbb.be
• De Tijd — Geld uit vennootschap halen dreigt weer duurder te worden, oktober 2026.
• Kamer van Volksvertegenwoordigers — Commissie Financiën en Begroting, besprekingen van 14 juli en 7 oktober 2026.
• UNIZO en Voka — Gezamenlijke waarschuwing tegen nieuwe ondernemerslasten, 9 oktober 2026.